عضویت در تلگرام

خلع يد

20 | امتیاز: 5 از 5

مفهوم خلع ید چیست؟

در دعاوی حقوقی، خلع ید به موضوعی می گویند که در آن مالک مال غیر منقول (نظیر خانه و مغازه و …) نسبت به توقف تصرف غیر قانونی مال خویش توسط غیر، طرح دعوا می کند. صلاحیت رسیدگی به دعوی خلع ید در دست شورای حل اختلاف است. اثبات مالکیت بلامنازع، از ضروریات طرح دعوی تخلیه ید است. تفاوت خلع ید با تخلیه در این است که دعوی خلع ید، نسبت به عمل غصب مال انجام می شود و از ابتدا، هیچ قراردادی بین مالک و متصرف وجود نداشته است. اما دعوای تخلیه، مربوط به زمانی است که پیشتر، قراردادی بین طرفین وجود داشته و اکنون با وجود اتمام مهلت قرارداد، متصرف قصد تمدید قرارداد یا استرداد عین قرارداد را ندارد. بنابراین مالک می تواند از حکم تخلیه برای خروج وی از عین متصرفه استفاده نماید.

تقسیم بندی کلی دعوای خلع ید

خلع ید

دعاوی تخلیه ید به سه گونه می توانند مطرح شوند. در دسته اول، همان معنای کلی فوق الذکر مطرح است و مالک درخواست تخلیه ید متصرف از مال خویش را دارد. در دسته دوم، عدم مالکیت شخص خوانده بر عین مورد تصرف مورد نزاع است اما تصرف خوانده بر ملک قانونی می باشد اما خواهان ادعای غیر قانونی بودن ادامه تصرف خوانده بر ملک را دارد. دسته سوم، شامل دعوای تصرف عدوانی می شوند و تصرف عدوانی حقوقی و تصرف عدوانی کیفری مطرح می شود. تفاوت تصرف عدوانی حقوقی و کیفری، در امکان ادامه برگشت دعوی کیفری به دعوی حقوقی در ادامه روند پیگیری پرونده است. در صورتی که این امکان برای دعوی تصرف عدوانی حقوقی وجود ندارد.

اما تفاوت خلع ید و تصرف عدوانی چیست؟ هرچند نتیجه ای که از ارائه دادخواست خلع ید و دادخواست تصرف عدوانی گرفته می شود به یکدیگر شباهت دارد و در هر دو، مالک به ملک مورد تصرف خود توسط غیر می رسد، اما در دعوای تخلیه ید، حتماً باید اثبات مالکیت مالک صورت پذیرد. این در حالیست که در شکایت تصرف عدوانی نیاز به اثبات مالکیت نیست.

نمونه شکواییه تصرف عدوانی را می توانید از اینجا دانلود نمایید و با نحوه تنظیم دادخواست رفع تصرف عدوانی آشنا شوید.

خلع ید مشاعی

ماده قانونی خلع ید از ملک مشاع (ماده ۴۳ قانون آیین مدنی) متصرف علیه ملک مشاع را از تمام ملک تخلیه ید می نماید. تصرف خواهان در عین خلع ید شده نیز از قانون املاک مشاعی پیروی می کند. در واقع این قانون، بر تصرف هر یک از شرکاء در ملک مشاع به شرط اذن سایر شرکاء تأکید می نماید. در غیر اینصورت احدی از شرکاء میتواند دادخواست خلع ید ملک مشاع را تنظیم و به مرجع قضایی ارائه نماید.

نمونه دادخواست خلع ید از ملک مشاع را می توانید از اینجا دانلود نمایید.

رای وحدت رویه تصرف عدوانی در ملک مشاع به شماره ۷/۷۵۹۹ مورخ ۲۶/۱۰/۱۳۷۲ در مورد جرم تصرف عدوانی در ملک مشاع توضیح داده است. همچنین نحوه اجرای حکم خلع ید بنا به ماده ۴۳ قانون اجرای احکام مدنی تعیین می شود. بدین صورت که اگر تصرف متصرف بر مال مشاعی ثابت شود، دستور خروج وی از ملک صادر می شود اما ملک به شاکی واگذار نمی شود. زیرا شخص شاکی، خود یکی از شرکاء است و تصرف وی باید با اجازه سایر شرکاء انجام گیرد.

در صورت بروز مشکل در زمینه دعوی خلع ید و سایر دعاوی ملکی می توانید با وکیل ملکی مورد اطمینان خود در مؤسسه حقوقی پندار، از طریق ارسال فرم درخواست مشاوره، یا تماس تلفنی مشورت نمایید.

سوالات متداول

ارکان خلع ید و شرایط آن چیست؟

خلع ید، چهار رکن اساسی دارد که ملزومات تحقق دعاوی خلع ید در مراجع قضایی را فراهم می کند. در صورت عدم اثبات یکی از این ارکان، دعوی خلع ید قابل رسیدگی نیست. در قوانین از ارکان خلع ید سخنی به میان نیامده است و این ارکان طبق نظریه اکثریت حقوقدانان تدوین شده است. ادامه مطلب

خلع يد
راه آسان تر برای ارتباط با ما